Herhaling van droogte serieus probleem

07 mei 2020

Dit voorjaar lijken we zeer vroeg een nieuw droogterecord te halen (bron: KNMI). Een derde droogte op rij kan desastreus zijn voor de natuur.

De Veluwse beken en sprengen leveren prachtige natuur op met bijzondere dier- en plantensoorten. Maar door wateronttrekking voor drinkwater, landbouw en industrie en door natuurlijke verdroging heeft het bekenstelsel het moeilijk. Dat geldt voor meer terreinen op de Veluwe, evenals voor gebieden op de zandgronden in de Achterhoek. Daar was in de zomers van 2018 en 2019 ronduit sprake van ernstige droogte.

Droge bossen

De gevolgen van de droogte waren goed te zien in de bossen. In de lente die volgde op de droge zomer van 2018, stonden de kronen van de beuken op drogere zandgronden dun in het blad. Beuken zijn ondiep wortelend en kunnen daardoor het diepe grondwater niet bereiken. Ook legden veel lariksen en fijnsparren het loodje. Verder ging het afgelopen zomer bijna mis met watergebonden soorten zoals de beekprik, toen beken praktisch droogvielen. En in de Achterhoek hadden beekbegeleidende bossen en de natuurtypen natte - en vochtige graslanden het zwaar te verduren onder de droogte en het volledig wegzakken van het grondwater.

Zuinig en slim water gebruiken

Dit voorjaar komt de droogte vroeg en mogelijk extremer. De natuur komt verder in problemen, bovenop al bestaande structurele problemen. Deze drievoudige herhaling van extreme droogte is nieuw. Als we niets doen kan dit zeker leiden tot onherstelbare schade aan de natuur.
In de winter is er best wat neerslag gevallen, maar veel van dat water is onvoldoende vastgehouden en alweer afgevoerd. De grondwaterstanden op de hoge zandgronden van de Veluwe en in Oost-Nederland waren net hersteld, maar zijn nu al weer aan het dalen. Zuinig en slim watergebruik - van goede kwaliteit - is nu noodzakelijk: water moeten we maximaal vasthouden.

Integrale oplossing nodig

Voor de lange termijn is het ook hier noodzakelijk te zoeken naar integrale oplossingsrichtingen. Er moet meer strategische focus komen op het inrichten van een klimaatbestendige grond- en oppervlaktewaterhuishouding en het robuust maken van natuur door meer gebieden te verbinden. Klimaatbuffers en natuurinclusieve bufferzones helpen tegelijkertijd in de aanpak van uitdagingen op gebied van biodiversiteit, water en stikstof.

Achtergrondinformatie

- bron KNMI: https://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/geografische-overzichten/neerslagtekort_droogte
- https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-actueel/grondwaterstanden-gaan-al-richting-laagste-niveau-van-2018 
- https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/12/18/bijlage-5-droogteonderzoek-zandgronden
- https://www.kwrwater.nl/projecten/droogte-in-zandgebieden-van-zuid-centraal-en-oost-nederland
- https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/12/18/eindrapportage-beleidstafel-droogte
- https://www.klimaatbuffers.nl/

Meer nieuws