Wekeromse Zand

Actief stuivend zand komt buiten Nederland bijna niet meer voor in Noordwest Europa. Maar u vindt het nog op het Wekeromse Zand bij Wekerom.

Locatie

Vijfsprongweg
6741 JA Wekerom

Regio Veluwe - Gemeente Wekerom
Verworven 1956 - Oppervlakte 538 ha

Voorzieningen

Ontdek het gebied

In het Wekeromse Zand is naast het stuivende zand ook veel bos en hei. De moeflon komt hier voor. In het gebied lopen een aantal gemarkeerde wandelroutes. Bij de ingangen zijn parkeerplaatsen met informatieborden. Onze educatieve boswachters geven regelmatig rondleidingen. Hou daarvoor de evenementenkalender in de gaten. Vanwege de moeflons in het gebied mag de hond niet mee, ook niet aangelijnd.

IJzertijdboerderij

Geldersch Landschap heeft een boerderij en een ‘spieker’, een voorraadschuur, uit de ijzertijd gereconstrueerd. Die liggen aan de Vijfsprongweg, vlakbij kruispunt de Vijfsprong in Wekerom. Vanaf het uitzichtplatform en de picknicktafel kunt u genieten van de omgeving.

Wandelen

Er is een wandeling van 7,5 kilometer (rode plaatjes) uitgezet. Het beginpunt is de parkeerplaats aan de Vijfsprongweg te Wekerom. Voor wie houdt van een flinke wandeling is er de NS-wandeltocht Wekeromse Zand (22 kilometer). Deze tocht volgt LAW Veluwe Zwerfpad.
Door het Wekeromse Zand loopt klompenpad het Valkschepad; het Beek- en Bultpad loopt er langs.

Wildobservatiepost

In het Wekeromse Zand staat een wildobservatiepost. Die is vrij toegankelijk. Met een beetje geduld en geluk kunt u vanuit de houten post moeflons, reeën, vossen of dassen waarnemen.

U benadert de post via de achterkant. Binnen geven langgerekte kijkgaten een goed zicht op de omgeving. De post ligt in het noorden van het gebied, te bereiken vanaf de parkeerplaats aan de Vijfsprongweg (na de camping).

Spelen in de natuur

Natuurgebied

De kern van het grote natuurgebied bestaat uit een terrein van ruim 110 hectare. Hier liggen actief stuivend zand, diep uitgestoven laagten en begroeide ‘forten’. Door de extreme leefomstandigheden kent stuifzandgebied een geheel eigen plant- en dierleven.

Planten en dieren

Het stuifzand maakt van het Wekeromse Zand een bijzonder en waardevol natuurgebied op de Veluwe. Het gebied is rijk aan plant- en diersoorten.

Om het stuifzand ‘levend’ te houden is het noodzakelijk dat de wind het zand in beweging kan houden. Een kudde moeflons zorgt samen met de heidekoetjes ervoor dat de zandvlakte niet dichtgroeit.

Korstmossen
De temperatuurverschillen tussen dag en nacht zijn groot op het stuifzand. Ook is het gebied erg  droog omdat zand nauwelijks water vasthoudt. Toch groeien er bijzondere plantensoorten in het stuifzand zoals korstmossen met soorten als hamerblaadje en rode lucifer. Verder vinden we er buntgras, heidespurrie, zandzegge en ruig haarmos.

Mierenleeuw
Ook de mierenleeuw voelt zich helemaal in zijn element hier. De larven van dit insect maken in het zand een valkuil en wachten op insecten die erin tuimelen. De heivlinder profiteert van de aanwezigheid van zowel heide als stuifzand. Deze dagvlinder staat als kwetsbaar bekend. Ook de bijenwolf (graafwesp), de sneeuwspringer en de zandoorworm en de rode bosmier voelen zich hier thuis.

Zeldzame vogels
Verder leven er zeldzame vogelsoorten als de boomleeuwerik, nachtzwaluw, roodborsttapuit, boomvalk en als wintergast de klapekster, blauwe kiekendief en raaf.

Zonnedauw
Er liggen een aantal vennetjes in het verder droge gebied. Die zijn ontstaan doordat zand tot onder de grondwaterspiegel is weggeblazen. Bij één van de vennen groeit het vleesetende plantje zonnedauw en de moeraswolfsklauw.

Paddenstoelen
Ook zijn er zeldzame paddenstoelen te vinden zoals de gele ridderzwam, witbruine ridderzwam, de dennesatijnzwam en diverse wasplaatsoorten.

Celtic fields

Het Wekeromse Zand werd al in de IJzertijd bewoond. Het gebied bevat een van de grootste Celtic fields-complexen van ons land. Celtic fiels zijn kleine prehistorische akkertjes.

Het is een bijzonder overblijfsel uit de IJzertijd. Celtic fields bestonden uit vierkante veldjes van ongeveer veertig bij veertig meter, omgeven door walletjes. Boeren uit de ijzertijd gaven de voorkeur aan zandgrond. Die was makkelijk bewerkbaar. Als de schrale grond was uitgeput, schoof de boer een veldje op. Het vele werk leverde weinig op. Waarschijnlijk kon dit gebied maar twee of drie families van voedsel voorzien.

Celtic fields-route
Vanaf de ijzertijdboerderij begint de ‘Celtic fields-route’. Die is ongeveer 2,5 kilometer lang. De route loopt langs een veld met Germaanse akkertjes en een put. Onderweg krijgt u op borden informatie over het leven van onze voorouders op deze plek.

Beperkt fietsen

Rondom het Wekeromse Zand lopen veel fietsroutes. Ook het uitkijkpunt op de Scheleberg is bereikbaar op de fiets. Een groot deel van het gebied is echter voor fietsers afgesloten. Het gaat om het deel binnen de rasters waar ook de moeflons lopen. Door fietsers niet toe te staan voorkomen we dat het kwetsbare stuifzandgebied afkalft.

Moeflons

Een kudde wilde moeflons (haarschapen) houdt de vegetatie kort en het stuifzand open. Moeflons houden van open vlaktes en stellen weinig eisen aan hun biotoop. Op de Veluwe eten ze voornamelijk grassen, twijgen, knoppen, jonge bladeren en 's winters boomschors. Moeflons zijn in de jaren twintig van de vorige eeuw voor de jacht uitgezet op de Veluwe.