Loenermark

Een zeer aantrekkelijk Veluws landschap met uitgestrekte bossen en golvende heidevelden. Er leven edelherten, damherten, reeën en wilde zwijnen. Centraal in het gebied staat een schaapskooi.

Locatie

Droefakkers
7371 CP Loenen

Regio Veluwe - Gemeente Apeldoorn
Verworven 1992 - Oppervlakte 1171 ha

Voorzieningen

Schatkist - Schaapsherder Loenermark

Natuurgebied

Vanuit de schaapskooi wordt de heide begraasd en open gehouden. De Loenermark is groot en aaneengesloten. Het maakt onderdeel uit van de vrije wildbaan op de Veluwe. Het gebied ligt ten zuiden van het plaatsje Loenen.

Wild

Op de Veluwe is het mogelijk urenlang in grote rust te dwalen. Er zijn veel fiets- en wandelroutes. De mogelijkheid op een ontmoeting met het aanwezige wild maakt een bezoek aan de Loenermark extra spannend. 

Schaapskudde

De schaapherder gaat dagelijks met de kudde Veluwse heideschapen de heide op. Bij de schaapskooi staat aangegeven waar de kudde die dag aan het werk is.

Hoogteverschillen

De Loenermark ligt op de Oost-Veluwse stuwwal. Het terrein varieert in hoogte van 40 meter tot 85 meter boven N.A.P. Het reliëf wordt vooral veroorzaakt door een in de stuwwal uitgesleten droogdal. Dat is ontstaan door afstromend regenwater en smeltwater. Ook dekzandheuvels en vastgelegd stuifzand zorgen voor reliëf.

IJkbasis

Op de Zilvense hei staan betonnen tafels en palen. Deze horen bij een ijkbasis voor landmeetkundige apparatuur.
Lees hier het blog 'IJken tussen eiken' van onze specialist Natuur en Cultuurhistorie Ciska van der Genugten om meer te weten te komen over de ijkbasis.
De Rijkdienst voor het Cultureel Erfgoed doet onderzoek naar de ijkbasis Loenermark. In dat kader hebben zij een web applicatie gemaakt, die het verhaal voor het voetlicht brengt in beeld, kaart en tekst. Bekijk hier de virtuele wandeling.

Schapen tijdelijk ergens anders

Om de heide op de Loenermark sneller te laten herstellen van de droogte van vorig jaar, is schaapskudde tijdelijk niet in het gebied.
Van 16 juli tot de week van 19-23 augustus zullen de schapen grazen op de Tongerense heide bij Epe.

Door de extreem droge zomer zijn veel heideplanten afgestorven. Deze planten moeten opnieuw uitlopen of kiemen uit zaad. Om dit te bespoedigen heffen we tijdelijk de graasdruk op. Voor de schapen is het goed om in een ander terrein te lopen. Zij kunnen ook op de Tongerense heide hun nuttige werk verrichten.

Wildobservatiepost

Op de Loenermark staat een wildobservatiepost. De post is vrij toegankelijk.

De wildobservatiepost is vrij toegankelijk, rolstoelvriendelijk en makkelijk bereikbaar. Er loopt een verhard pad vanaf de parkeerplaats aan de Groenendaalseweg naar de post. Er zijn op verschillende hoogtes kijksleuven gemaakt.

Lariksbastkever

Helaas is er weer aantasting van lariksen door de lariksbastkever geconstateerd op de Loenermark. De dode bomen halen we vanaf augustus weg.

Nadat het kevertje vorig jaar al veel sterfte veroorzaakte van de Japanse Lariks, slaat hij ook dit jaar weer toe. De bomen hebben door de droogte van vorig jaar en dit voorjaar onvoldoende weerstand om de insecten te weren. Een gezonde boom geeft hars af wanneer een kever een gaatje in de bast probeert te maken. Daardoor krijgt het insect geen kans larven achter te laten. Zijn de bomen minder vitaal, dan worden ze wel aangetast.
De in het terrein gemarkeerde dode en bijna dode bomen worden vanaf augustus geveld. In de Loenermark gaat het om ongeveer 800 lariksen.

GLK probeert zo snel mogelijk weer jong bos te laten groeien op de kale vlakten. Er wordt gekozen voor verschillende boomsoorten, omdat een gemengd bos beter bestand is tegen dit soort aantastingen.

Natuurkampeerterrein Loenermark

Van april tot en met september kan de liefhebber van natuur, rust, ruimte en authentiek kamperen terecht op natuurkampeerterrein Zegenoord. Het ligt midden in de Loenermark en is een uitstekende uitvalbasis voor wandelen en fietsen op de Veluwe.

Meer informatie over de camping en de contactgegevens van de beheerders, vindt u op www.goedkamp.nl.

Camping Zegenoord is een erkend natuurkampeerterrein. 
http://www.natuurkampeerterreinen.nl/terreinen/gelderland/zegenoord/

Dieren

De Veluwe heeft veel verschillende terreintypen. Het is het leefgebied voor veel diersoorten, waaronder grote zoogdieren als herten en wilde zwijnen. Maar er komen ook andere bijzondere dieren voor.

Zo wordt de populatie damherten steeds groter. Deze hertensoort trekt vanuit het naastgelegen Deelerwoud het gebied in. Naast het spectaculaire grofwild komen er in het gebied ook veel soorten amfibieën en reptielen voor. Bijvoorbeeld de zeldzame gladde slang.

Insecten
Ook leven er veel libellen zoals de venwitsnuitlibel en veel vlinders. Een zeldzaam exemplaar is het groentje, een dagvlinder. De heivlinder en de bosparelmoervlinder komen hier voor. Deze laatste heeft als waardplant hengel, een plant die hier nog in redelijke aantallen groeit. Zeldzame sprinkhanen en de zeer zeldzame lentevuurspin zijn ook in het gebied te vinden.

Vogels
De heide en het overgangsgebied van heide naar bos zijn van belang voor diverse vogelsoorten, zoals de zeldzame draaihals, nachtzwaluw, geelgors, roodborsttapuit, boomleeuwerik, boompieper en boomvalk. De laatste tijd wordt er af en toe een korhoen gezien, afkomstig van het naburige Nationale Park De Hoge Veluwe. In de wintermaanden kun je op de heidevelden de klapekster en de blauwe kiekendief aantreffen. Ook de rauwe kreten van raven zijn hier vaak te horen.

Das
In de schemering scharrelt de das rond. Er zijn meer dan 10 bewoonde dassenburchten in het gebied. Ook de boommarter heeft hier zijn leefgebied.

Planten

Op de open heide komen veel bijzondere plantensoorten en korstmossen voor die op schrale bodem leven. In de bossen zijn veel bijzondere paddenstoelen te vinden.

De heide van de Loenermark is weinig vergrast. Dit komt door de begrazing van het wild. En door het maaien, plaggen en ‘chopperen’, dat nu machinaal gebeurt. Omdat er weinig gras staat, krijgen andere soorten een kans. Op de heide groeien nu diverse korstmossen, buntgras, walstro, heideklauwtjesmos, duivelsnaaigaren, pilzegge en grote wolfsklauw. De stekelbrem weert zich met zijn stekelige doorns prima tegen de begrazing.

Oude bossen

Op sommige plekken is adelaarsvaren veelvuldig te vinden, vooral groeiend in oude bossen. Het bos van de Loenermark werd al in de 10e eeuw genoemd. Aan paddenstoelen kunnen we er de grote sponszwam, de heideknotszwam, de gele stekelzwam, de gele ridderzwam en de cantharel aantreffen.

Spelen in de natuur

Schaapskudde

De schaapherder gaat in de periode april t/m december met de schapen naar de heide. Bij de kooi staat dan aangegeven hoe laat ze vertrekken en weer terugkomen. Mooi om te zien tijdens een bezoek aan de Loenermark!

Beheer
Op de Loenermark wordt de huidige ruimtelijke variatie van heide en bos in stand gehouden. In het bos streven we naar meer natuurlijkheid. In bepaalde bosreservaten wordt helemaal geen beheer meer gevoerd. Hier krijgen natuurlijke processen de ruimte. In andere delen met vooral eenvormig (naald)bos wordt actief beheer gevoerd om meer variatie te krijgen. De heide wordt onderhouden door de schaapskudde. Ook wordt er gemaaid en kleinschalig geplagd, het maaisel wordt afgevoerd. De heide blijft zo open en de bodem blijft schraal. Dat komt zeldzame plantensoorten ten goede.

Lammetjesdag

De jaarlijkse lammetjesdag in maart luidt de lente in! Het evenement vindt plaats bij de schaapskooi aan de Droefakkers.

Geschiedenis

Op de Veluwe zijn veel sporen van menselijke ingrepen in het landschap te vinden. Zowel uit de prehistorie als uit de Romeinse tijd en de middeleeuwen. Over de Loenermark lopen bijvoorbeeld oude Hessenwegen.

Sporen in het landschap

Op de Loenermark ligt een grafheuvel van ongeveer 4000 jaar oud en er zijn sporen uit de middeleeuwen te vinden. Er loopt ook een Hessenweg in het gebied. Dat is een oude handelsroute met Duitsland uit de 17e eeuw. De route is herkenbaar aan de geulen in het landschap. Hier werden de brede hessenwagens met paarden voortgetrokken. De (Duitse) wagens waren te breed voor de wegen door de steden, daarom lopen de Hessenwegen over de ‘woeste gronden’ van de Veluwe.

Eeuwenoude traditie

Vijfduizend jaar geleden maakten mensen al gebruik van bos en heide om hun vee te weiden.
Lees meer over de Veluwse herders en hun schaapskuddes.