Monumentale bomen in Gelderland: 6 bijzondere plekken
Op verschillende plekken in Gelderland bewaren oude bomen een stukje van het verleden. Hun verhalen voeren je langs verdwenen erven, historische parken en eeuwenoud kasteelleven. Ontdek zes plekken met monumentale bomen en kijk met andere ogen naar het landschap om je heen.
Een reus van een Kabouterboom op Heerlijkheid Beek
Aan deze Kabouterboom is bepaald weinig kleins! In het Kastanjedal op Heerlijkheid Beek staat een tamme kastanje met een stamomtrek van ongeveer 8,5 meter. Zijn leeftijd wordt geschat op zo’n 450 jaar, al is het precieze plantjaar niet bekend. De boomsoort zelf draagt nóg een bijzonder verhaal met zich mee. Tamme kastanjes komen oorspronkelijk uit Zuid-Europa en werden vermoedelijk al in de Romeinse tijd verder over Europa verspreid. De kastanjes waren voedzaam en eetbaar, terwijl het harde hout voor allerlei toepassingen kon worden gebruikt. Zo is deze boom niet alleen belangrijk voor de natuur, maar ook onderdeel van onze eeuwenoude geschiedenis. En na honderden jaren staat deze Gelderse reus er nog altijd.
Levende kasteelgeschiedenis bij Doorwerth
Nog vóór je kasteel Doorwerth binnenstapt, wacht op het voorhof al een ontmoeting met de oudste en dikste Robina van Nederland. Mogelijk werd de boom in 1678 geplant ter gelegenheid van het Verdrag van Nijmegen. Hoeveel kasteelbewoners, tuinlieden en bezoekers zouden sindsdien langs zijn stam zijn gelopen? Zo’n boom laat je anders naar de omgeving kijken: niet alleen de kasteelmuren dragen hier de geschiedenis met zich mee. Juist daarom is het belangrijk om oude bomen te behouden. Een jonge boom kan hun plek misschien innemen, maar niet zomaar hun ouderdom en verhaal vervangen. Wandel na het bewonderen van de acacia ook eens verder naar de moestuin en de boomgaard.
Een heel bosje in één boom op Rosendael
Is dit één boom of een groepje coniferen? De reuzenlevensboom in park Rosendael zet je even op het verkeerde been. Wat afzonderlijke bomen lijken, zijn in werkelijkheid uitlopers van één en dezelfde boom. Wie goed kijkt, ontdekt hoe al die stammen bij elkaar horen. Nog een verrassing: deze snelle groeier is vermoedelijk ‘pas’ ruim 150 jaar oud. Zijn formaat doet gemakkelijk een veel hogere leeftijd vermoeden. Een bijzondere boom hoeft dus niet de oudste te zijn om indruk te maken! Maak eens een wandeling door het park, langs slingerende paden, vijvers, de schelpengalerij en de bekende Bedriegertjes. Ook daar valt genoeg te ontdekken.
Een verdwenen boerenerf op De Dellen
Een oude boom kan je iets laten zien wat er allang niet meer is. Op De Dellen herinnert een bejaarde beuk aan een boerderijtje dat hier zo’n twee eeuwen geleden midden op de heide stond. In de jaren zeventig van de vorige eeuw werd de boerderij afgebroken. De bijbehorende akkertjes maakten plaats voor een kampeerterrein, maar de beuk bleef. Zo vertegenwoordigt hij een stukje van het vroegere landschap. Op de schrale grond heeft de boom het niet gemakkelijk, zeker wanneer droogte en hitte toenemen. Daarom moeten we de boom extra vertroetelen. Extra bijzonder: op De Dellen begon ook onze eigen geschiedenis. Het gebied was in 1929 de eerste aankoop van Geldersch Landschap.
Klein landgoed, een boom uit een andere tijd
Op landgoed Klein Noordijk staat een moseik die waarschijnlijk al rond 1856 werd geplant. In perspectief gezet: toen moest het Noordzeekanaal nog worden aangelegd en had de eerste auto nog niet eens gereden. Ook de boomsoort zelf is bijzonder. De moseik komt van oorsprong uit Zuid- en Zuidoost-Europa en valt op door zijn krachtige groei, brede kroon en opvallend smalle bladeren. Op Klein Noordijk maakt deze oude reus deel uit van de historische parkaanleg en staat hij langs een belangrijke zichtlijn vanuit het huis. Samen met onder meer een oude rode beuk bepaalt hij hier al generaties lang het beeld. Juist die combinatie van soort, ouderdom, plek en geschiedenis maakt deze bomen zo waardevol. Met gericht beheer proberen we ze zo lang mogelijk te behouden.
Landgoed Vorden: een reus in het weiland
Op landgoed Vorden staat “de Reuzeneik”. Deze imposante zomereik staat helemaal vrij in een weiland en heeft daardoor alle ruimte gekregen om een enorme kroon te vormen. Gemiddeld is die meer dan 30 meter breed, met uitschieters tot maar liefst 39 meter. Met een omtrek van meer dan 7 meter behoort deze Reuzeneik tot de dikste eenstammige eiken van Nederland. Zijn precieze leeftijd is niet bekend, maar schattingen lopen uiteen van zo’n 200 tot 400 jaar. Bijzonder detail: Geldersch Landschap kocht in 1975 speciaal een stukje grond rond de boom aan om deze reus te kunnen behouden. Zo staat hij nog altijd als een markant groen monument in het landschap bij Vorden.
Help je mee onze levende monumenten te behouden?
Sommige bomen staan al honderden jaren in het Gelderse landschap. Om ze ook in de toekomst overeind te houden, is specialistische zorg nodig. Help mee met de zorg die ze verdienen.
Help je mee onze levende monumenten te behouden?
Sommige bomen staan al honderden jaren in het Gelderse landschap. Om ze ook in de toekomst overeind te houden, is specialistische zorg nodig. Help mee met de zorg die ze verdienen.