Recreatie

De behoefte om te ontsnappen aan de drukte en stress van het dagelijks leven vraagt om plaatsen waar mensen kunnen genieten en ontspannen. Onze unieke kastelen, landgoederen met hun huizen en natuurgebieden voorzien in die recreatiebehoefte. Binnen zekere kaders en onder bepaalde voorwaarden uiteraard.

Ontwikkelingen

Het aantal bezoeken aan onze natuurgebieden en landgoederen is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Daarnaast zijn nieuwe vormen van recreatie ontstaan, zoals e-bikes, georganiseerde evenementen en recreatieve routes via apps. Dat heeft gevolgen voor natuur en erfgoed, maar ook voor de beleving van bezoekers:

• verstoring van dieren en planten
• schade aan kwetsbare natuur
• schade aan cultuurhistorische elementen
• onveilige situaties op paden
• minder rust voor bezoekers
• meer conflicten tussen verschillende gebruikers, zoals wandelaars, ruiters, fietsers en hondenbezitters

Nieuw beleid

Om natuur en erfgoed ook voor toekomstige generaties te behouden én bezoekers een prettige ervaring te blijven bieden, hebben we in 2026 een nieuwe visie op recreatie opgesteld: Recreatie in balans.
De toetsingskaders en regels worden verder uitgewerkt en de komende jaren zal deze nieuwe koers stap voor stap uitgevoerd worden, met maatwerk per gebied. We werken hierbij nauw samen met de provincie Gelderland, gemeenten, andere natuurorganisaties en grondeigenaren. Veel organisaties staan voor dezelfde uitdagingen. Door samen op te trekken ontstaat meer duidelijkheid voor bezoekers en kunnen natuurgebieden beter worden beschermd.
Vanaf 1 januari 2027 op z’n vroegst worden nieuwe regels in onze terreinen van kracht. Het uitgewerkte recreatiebeleid zal dan op deze pagina worden gepubliceerd.

Onze visie op recreatie

Recreatie heeft een belangrijke maatschappelijke waarde. Buiten zijn, bewegen en genieten van natuur en erfgoed dragen bij aan een gezond en gelukkig leven. Tegelijk staan de natuur- en cultuurhistorische waarden van onze gebieden centraal. Recreatie moet passen bij de kwaliteiten en kwetsbaarheid van een gebied. Niet alles kan daarom overal. Ons uitgangspunt is eenvoudig:
Iedereen is welkom, maar niet alles kan overal.

Werken met zones
Een belangrijke verandering is dat we onze gebieden gaan indelen in verschillende zones, ook wel gebiedstypen genoemd. Elk gebied krijgt een type dat past bij de waarde en kwetsbaarheid van de natuur en het erfgoed. Globaal betekent dit:

• Gebieden waar recreatie een grotere plaats kan krijgen, met voorzieningen zoals routes, horeca en soms evenementen
• Gebieden waar rust en natuurbeleving centraal staan
• Kwetsbare gebieden waar natuur voorrang krijgt en toegang beperkt kan zijn

In totaal onderscheiden we vijf gebiedstypen. Met deze zonering kunnen we bezoekers beter spreiden en de meest kwetsbare plekken beschermen.

Wandelen als basis
Onze terreinen zijn bij uitstek geschikt om wandelend te beleven. Vooral op onverharde paden ervaar je de natuur en het landschap op hun best. Daarom wordt wandelen de basis van recreatie in onze gebieden. Andere vormen van recreatie, zoals fietsen of paardrijden, zijn alleen toegestaan waar dat specifiek is aangegeven. Door recreatiestromen beter te scheiden willen we de veiligheid vergroten, drukte verminderen en de natuur beter beschermen.

Evenementen en parkeren
Naast de zonering werken we aan aanvullende kaders voor evenementen en parkeren. Deze instrumenten helpen ons om recreatie beter te sturen en de balans tussen gebruik en bescherming te behouden. De opbrengsten van een eventuele parkeervergoeding worden volledig ingezet voor beheer en onderhoud van onze terreinen en voorzieningen. Per gebied bekijken we welke maatregelen passend zijn. Daarbij werken we samen met gemeenten, ondernemers, omwonenden en andere betrokken partijen.

Financiering van recreatieve voorzieningen

Het beheer van natuurgebieden, landgoederen, wandelpaden, bruggen, bankjes, informatievoorzieningen en parkeerplaatsen brengt steeds hogere kosten met zich mee. Tegelijkertijd nemen subsidies voor recreatieve voorzieningen af. Daarom onderzoeken we nieuwe manieren van financiering om de voorzieningen – die bezoekers gebruiken en waarderen – ook in de toekomst te kunnen onderhouden.