Oude watermolen-landschappen bieden nieuwe kansen
Kunnen eeuwenoude watermolenlandschappen helpen bij de uitdagingen van vandaag? Die vraag stond centraal tijdens het symposium over Gelderse watermolenlandschappen op 17 september. De Gelderse Erfgoed Alliantie, waar GLK deel van uitmaakt, presenteerde daar de resultaten van een verkennend onderzoek.
Gelderland telde ooit 215 watermolens. Daarvan zijn er nog 24 geheel of gedeeltelijk intact. Ook waar molens verdwenen, zijn onderdelen van het historische waterlandschap bewaard gebleven, zoals beken, sprengen, stuwen en molenvijvers. Samen vormden ze eeuwenlang een ingenieus watersysteem.
Oude kennis voor actuele opgaven
Watermolens en watermolenlandschappen zijn het resultaat van een samenwerking waar water, bodem, natuur, economie en mensen nauw met elkaar zijn verweven. Juist die samenhang maakt watermolenlandschappen relevant voor hedendaagse opgaven en biedt aanknopingspunten voor een duurzame inrichting van onze leefomgeving. Gelderland is op zoek naar ruimte voor water, natuur, klimaatadaptatie, landbouw, wonen, energie en recreatie. Vaak worden die opgaven afzonderlijk bekeken, maar het watermolenlandschap nodigt uit om opnieuw naar het geheel te kijken.
De Gelderse Erfgoed Alliantie deed op verzoek van Provincie Gelderland een verkennend onderzoek naar historische watermolenlandschappen. Er werd onder meer gekeken hoe deze watersystemen en het omliggende landschap opnieuw een rol kunnen spelen in ruimtelijke transities rond natuur, water en klimaatadaptatie. Aan de basis lagen gesprekken met onder meer molenaars, erfgoedeigenaren, waterschappen, natuurorganisaties en overheden. De resultaten zijn samengebracht in de publicatie ‘Schetsen aan Gelderse Watermolenlandschappen: vergeten watersystemen als sleutel voor een toekomstbestendige leefomgeving’.
De publicatie is nadrukkelijk geen eindpunt, maar dient als uitnodiging om verder te kijken, kennis te verdiepen en samen te ontdekken welke rol deze eeuwenoude landschappen anno nu kunnen spelen.
Presentatie van de opgaveschets
Op donderdag 17 september vond het symposium ‘Watermolenlandschappen: Erfgoed met een duurzame toekomst’ plaats op de Beekdalhoeve te Renkum. Het symposium was onderdeel van de landelijke Landschapstriënnale. In lezingen, workshops en excursies namen we samen met de deelnemers watermolenlandschappen onder de loep. Aan het einde van de dag presenteerde de Gelderse Erfgoed Alliantie de opgaveschets en overhandigde deze aan gedeputeerde van provincie Gelderland Peter Drenth. Peter Drenth gaf aan trotst te zijn op dit resultaat en deed de toezegging dat de provincie een vervolg graag steunt met een bedrag van € 200.000. Hiermee kan de alliantie aan de slag met de vijf kansen die in verkenning gedefinieerd waren.
