Wilde Kamp en Bergsham

In de Veluwse bossen bij Garderen liggen Wilde Kamp en Bergsham. Het zijn mooie en natuurhistorisch interessante gebieden. Ideaal voor struinen te voet of met de fiets.

Locatie

Hooiweg
3886 PN Garderen

Regio Veluwe - Gemeente Barneveld
Verworven 1938 - Oppervlakte 68 ha

Voorzieningen

Eropuit

Dit gebied is een geliefde vakantiebestemming. Er liggen campings, hotels en bungalowparken in de buurt. Er zijn veel recreatieve voorzieningen. In de prachtig groene omgeving kan worden gewandeld en gefietst. Er is veel te ontdekken!

Spelen in de natuur

Ontdek het verleden

‘Wilde’ Kamp is nooit echt ‘wild’ geweest. Het gebied wordt al heel lang door de mens gebruikt. Het landschap is te zien als een levend museum. Sporen van het verleden zijn overal in het gebied te vinden. Zo liggen er oude grafheuvels, er staan eikenclusters en er zijn oude omwalde percelen. Op de hei staan waarschijnlijk de oudste bomen van de Veluwe.

Grafheuvels
De eerste sporen van permanente bewoning zijn zo’n vijfduizend jaar oud. Deze oudste resten zijn grafheuvels. Ze zijn nooit goed onderzocht. Van de nederzettingen die in de buurt van de grafheuvels hebben gelegen is niets teruggevonden. Ook in de ijzertijd was het gebied bewoond. In het oostelijke deel van de Wilde Kamp is een urnenveld uit die periode gevonden en aan de Hooge Steef een deel van een armband. Vanaf die tijd zijn uit alle perioden wel resten van bewoners gevonden.

Eikenclusters
Een bezienswaardigheid zijn de cirkelvormige clusters eikenbomen. De bomen in een cluster hebben allemaal hetzelfde DNA. Dat betekent dat ze uit één eikel zijn gegroeid. De grootste heeft een omvang van dertig meter. Clusters zijn waarschijnlijk ontstaan door het voortdurend afgrazen van de boomtoppen. De boom groeide daardoor alleen met horizontale takken in de breedte, in de beschutting van heideplanten. Die takken schoten zelf ook weer wortel en groeiden door als zelfstandige struiken. Toen de begrazing ophield, groeiden ze door als boom.

Planten en dieren

In de vrije wildbaan heb je altijd de kans op een spannende ontmoeting met het grofwild. Edelherten en wilde zwijnen komen in het gebied voor. Ook andere bosdieren vinden hier een leefomgeving.

Ook dassen, reeën, vossen en boommarters zijn vaste bewoners van de Wilde Kamp en Bergsham. Wandelend door het bos of over de heide kun je het harde geklop van de groene specht horen en het gezang van de geelgors en de boompieper.
 
Mieren en reptielen
Op de Wilde Kamp leeft een bijzondere insectensoort, de butskopmier. Deze soort leeft gewoonlijk in noordelijker en hoger gelegen gebieden, daardoor is het extra bijzonder dat hij op het Wilde Kamp voorkomt. In beide gebieden komt de levendbarende hagedis voor, in plaats van het leggen van eieren baart zij haar jongen levend. In Bergsham word de levendbarende hagedis vergezeld door de zandhagedis en de hazelworm. De hazelworm is een hagedis zonder poten.

Paddenstoelen en planten
In het bos groeien veel soorten paddenstoelen. Grote groepen van de witte bundelridderzwammen vallen al van een afstand op. Op de hei van Bergsham staan vliegdennen en enkele jeneverbessen. Ook vind je tussen de heidestruikjes struikbrem, zandzegge en pilzegge: een grassoort. In de bossen van Bergsham groeien hulst en dalkruid. Ook de brede wespenorchis groeit hier. In het gebied komen veel soorten mossen en korstmossen voor.

Excursies

Geen evenementen gevonden.

Spannende Geschiedenis

Beluister hier de Spannende Geschiedenis van Bergsham.

Sluit je ogen en laat je meevoeren in de geschiedenis van Bergsham.

Oude namen

De Wilde Kamp werd vanaf de vroege Middeleeuwen omringd door nederzettingen als Ouwendorp en Garderen. Veel van de plaatsnamen die je in het gebied tegenkomt hebben iets met het bos te maken.

De uitgang ‘lo’ van ‘Ermelo’ verwijst naar ‘bos’. ‘Speuld’ verwijst naar een plek waar hout werd gekloofd. ‘Houtdorp’ was een nederzetting in een houtleverend dorp. ‘Garderen’ kan worden afgeleid van het Middelnederlandse woord gaerde of gheerde, dat tak, twijg of roede betekent. De naam ‘Wilde Kamp’ duidt op een kamp, een omwald landbouwperceel te midden van een bos of hei. Het is ‘wild’ komen te liggen omdat het werd verlaten.

Beheer

De monumentale eikenclusters worden zo beheerd dat ze nog heel oud kunnen worden. Tegelijkertijd wordt het ontstaan van nieuwe clusters op de heide gestimuleerd. Het beheer van het gebied is erop gericht om een natuurlijk loofbos te krijgen, met geleidelijke overgangen tussen bos en heide.

Bergsham

Bergsham is genoemd naar de 54 meter hoge Hamberg of Bergsham langs de noordgrens van het gebied. Voordat het gebied bebost werd, was dit een van de mooiste uitkijkpunten van de noordelijke Veluwe en kon je bij helder weer zelfs de Zuiderzee zien liggen.