Vuursteenberg

Een mooi wandelgebied met veel jong en oud naaldbos, een beukenlaan en berkensingels. In het gebied bij Hattem ligt de hoge Vuursteenberg.

Locatie

Voskuilersteeg
8094 PA Hattemerbroek

Regio Veluwe - Gemeente Hattem, Oldenbroek
Verworven 1989 - Oppervlakte 104 ha

Voorzieningen

Landschap

De 26 meter hoge heuvel waar naar het gebied genoemd is, is deel van een oud smeltwaterterras.

Dat is in de voorlaatste ijstijd ontstaan door smeltwater dat tussen het ijs en de stuwwal stroomde. De heuvel bestaat uit puin dat door het ijs werd aangevoerd en materiaal van de stuwwal zelf. In de laatste ijstijd is veel zand weggespoeld en bleef deze grind- en stenenrijke heuvel achter.

Excursies

Geen evenementen gevonden.

Planten

Dit was vroeger een uitgestrekt heidegebied. Daar zijn hier en daar in de begroeiing nog sporen van te vinden. Langs de bredere paden in het gebied is bijvoorbeeld nog struikheide en schapenzuring te vinden. In het gebied komen hier en daar nog drie soorten heide voor: struikhei, dophei en kraaihei.

Heide
Het gebied grenst aan de Wezepse Heide. Door delen van het vrij eentonige naaldhout te kappen is de overgang naar de heide weer natuurlijker gemaakt. Ook in het gebied zelf wordt gewerkt aan meer variatie en afwisseling met loofhout. Het planten van bomen gaat erosie tegen en zorgt voor meer variatie in het bos.

Geboortebos
In het gebied ligt een ‘geboortebos’. Tussen 2001 en 2006 is hier voor ieder pasgeboren kind in Hattem een eikenboompje geplant. Het planten van bomen maakt onderdeel uit van het beheer van het gebied. Dat is erop gericht om het geologische monument van de Vuursteenberg te bewaren en de natuurwaarde van het gebied te verhogen.

Dieren

De Vuursteenberg is onderdeel van de vrije wildbaan van de Veluwe. Er is altijd kans op een ontmoeting met het grofwild. Er komen ook bijzondere vogelsoorten in het gebied voor zoals bijvoorbeeld de boompieper en houtsnip.

Het gebied is daarnaast rijk aan roofvogels zoals de buizerd, havik en sperwer. Roofvogels staan aan de top van de voedselketen. Een gezonde populatie van roofvogels betekent dat het met de kleinere dieren in het gebied ook goed gaat.

Risicovolle situatie
De snelweg die door het gebied loopt is voor veel dieren niet te passeren. Dat is een risico. Als er door een of andere oorzaak veel dieren sterven kan het verlies niet worden aangevuld door dieren van elders op de Veluwe. Zo kunnen populaties te klein worden om te overleven.

Geschiedenis

De Vuursteenberg maakte lang deel uit van de uitgestrekte heidevelden van de Noordoost-Veluwe. Hier en daar zijn opmerkelijke sporen van menselijk gebruik te vinden.

Als u goed kijkt ziet u in het bos hier en daar ‘winputjes’ voor grind. Hier werd grind uitgegraven. In het gebied ligt ook een akker. Hier werd in de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna tabak geteeld.

Bosaanplant
Het gebied heeft altijd ver van de bewoonde wereld gelegen. Daardoor is het nooit intensief gebruikt. Na het verdwijnen van de schaapskuddes is het gebied in de tweede helft van de 19e eeuw geleidelijk aan bebost. De vele paden en wegen in het gebied werden met berkensingels beplant.

Beheer

Vuursteenberg is onderdeel van het typische Veluwse boslandschap. Ons beheer is gericht op het in stand houden en versterkten van het gevarieerde bos.

Bijzondere waarden
Vuursteenberg bevindt zich op de stuwwal van de Noordwest-Veluwe. Het westelijk gedeelte van het terrein ligt op een smeltwaterterras tussen Nunspeet en Hattem. Hoewel dit sterk is aangetast, is het een van de weinig smeltwaterrassen die in Nederland nog beleefbaar zijn en daardoor is dit fenomeen van nationaal belang.
De Vuursteenberg en omgeving is rijk aan korstmossen, waaronder baardmossen. Internationaal belangrijke dieren die hier voorkomen, zijn de boommarter, hazelworm en zandhagedis.
De belangrijkste cultuurhistorische waarden bestaan uit de voormalige tabaksvelden. De verwachting is dat er nog sporen uit het verleden zijn, zoals transportroutes over de Veluwe naar het noorden, maar deze zijn nog niet bekend.
De bosbouwkundige productiewaarde is gemiddeld. Het grootste deel van het bos bestaat uit Corsicaanse en grove den. Op het noordelijk deel ligt een strook bos waar altijd coulissenkap is toegepast. Bij deze beheermethode worden er strooksgewijs banen geveld waarbij de breedte van deze stroken ongeveer gelijk is aan die van de stroken waarop de bomen blijven staan. Op de open stroken worden nieuwe boompjes aangeplant. Na een aantal jaren worden de oude stroken geveld en opnieuw beplant.

Beheer
Het bosbeheer wordt volgens de principes van geïntegreerd bosbeheer uitgevoerd. Er is veel opslag van Amerikaanse vogelkers, die we proberen in te perken. De strook met coulissenkap houden we in stand gezien de cultuurhistorische waarde van deze beheermethode. De heideveldjes worden verder ontwikkeld door te maaien met nabeweiding door schapen. Momenteel verkennen we de mogelijkheden voor versterking van de ecologische verbindingen langs de (snel)wegen.


Meer lezen? Klik hier om de volledige beheervisie te lezen. Deze gaat niet alleen over Vuursteenberg, maar beschrijft de visie voor het terreincluster Hattemerpoort (Algemene Veen, Berghuizen, Hoenwaard, IJsselstein, Klooster Hulsbergen, Petrea, Vuursteenberg, Wiessenbergse Kolk).