't Zand en Eester Loo

Het kleine, witgepleisterde boerderijtje ’t Zand aan de Eefdese Enkweg werd omstreeks 1900 gebouwd. ’t Zand kwam in 1977 in bezit door erfstelling van mevrouw A.C.Henny, een bekend bloemsierkunstenares.

Locatie

Laan van Eschede
7213 LK Gorssel

Regio Achterhoek - Gemeente Gorssel
Verworven 1977 - Oppervlakte 12 ha

Voorzieningen

Over de locatie

Rond de boerderij ligt de door mevrouw Henny aangelegde wilde tuin met een bonte verscheidenheid aan kruiden, struiken en enkele bomen. Rondom het grasland is een meidoornhaag geplant die voor veel vogels en insecten een waardevolle voedselbron vormt.

Fauna

’t Zand werd in 1981 een van de twaalf buitenstations voor de verbetering van de ooievaarsstand in Nederland. Sinds het totaal aantal ooievaars in Nederland weer gegroeid is tot 400 paren in 1999, worden er geen nieuwe tamme vogels meer vanuit het ooievaarsdorp in Liesveld aangevoerd.

De ooievaars die in ’t Zand zijn uitgezet zorgen voor wild nageslacht. Door de verbetering van de leefomstandigheden voor ooievaars zullen deze jongen zich ook weer kunnen voortplanten.

Beheer

Op ’t Zand beheren we een kleinschalig landschap met fraaie boerderijen, een poel met de knoflookpad, en bomen met nestelende ooievaars. Het beheer van Eester Loo richt zich op de instandhouding van bos en weiland, inclusief een uitgebreide dassenburcht.

Bijzondere waarden
Op ’t Zand en Eesterloo komen verschillende vegetatietypen voor, waaronder het bijzondere gele lis-ooibos met watermunt. Wat planten en dieren betreft, herbergt ‘t Zand de knoflookpad en een kolonie ooievaars in bomen. In Eester Loo ligt een uitgebreide dassenburcht.
Ook cultuurhistorisch hebben de gebieden enige betekenis. ’t Zand is een voormalig ooievaarsstation. Boerderij ’t Senneke is een daglonerswoning met een oude pomp op het erf.
‘t Zand en Eester Loo liggen in een oud, kleinschalig cultuurlandschap, dat nog redelijk gaaf is. Door het intacte rivierduin is vooral de landschappelijke waarde van Eester Loo bijzonder.
Beide terreinen hebben recreatieve waarden. In het gebied wordt volop gefietst en de GLK-vakantiehuisjes die in ’t Zand staan, zijn erg populair.

Beheer in een notendop
In ’t Zand willen we het landschap met de fraaie boerderijen, de recreatiewoningen en de natuurlijke waarden van de poel in stand houden en versterken. Bij het bosbeheer wordt er rekening gehouden met de nestelende ooievaars. De fruitbomen en meidoornhagen worden bijgehouden en er wordt gemaaid, de knotwilgen worden in een cyclus geknot. De omgeving van de vakantiewoningen beheren we wat intensiever dan de rest van het terrein. De oevers van de poel worden schoongehouden.

Eester Loo
Het bosgebied van Eester Loo vergt weinig beheer. Alleen de ontwikkeling van Amerikaanse vogelkers wordt in de gaten gehouden en verder tegengegaan. Bij eventuele werkzaamheden houden we rekening met de dassenburcht en met het rivierduincomplex. Het nu intensief beheerde grasland zijn we aan het omvormen naar een soortenrijker, extensief beheerd grasland.


Meer lezen? Klik hier om de volledige beheervisie te lezen.

Geschiedenis

Het legaat van mevrouw Henny omvatte tevens een geldbedrag om hiermee later de ten zuiden van ’t Zand gelegen boerderij ’t Senneke aan te kopen, hetgeen in 1985 gebeurde. ’t Senneke ligt tussen Eefde en Gorssel aan het onverharde deel van de Laan van Eschede.

De boerderij van het hallenhuistype werd kort na het midden van de 19de eeuw gebouwd als daglonerswoning. ’t Senneke is een van de weinige voorbeelden van een daglonerswoning in Gorssel. De hoofdvorm van de kleine boerderij is goed bewaard gebleven, met het wolfsdak (afgeschuind zadeldak) en de asymmetrisch ingedeelde voorgevel. 

Achter boerderij ’t Senneke ligt een hoogstamboomgaard. Vroeger hadden veel boerderijen zo’n door meidoornhagen omgeven boomgaard, maar die zijn vaak verdwenen omdat hoogstamboomgaarden erg bewerkelijk zijn, zowel in onderhoud als bij de oogst. In oude boomgaarden staan vaak nog oude fruitrassen, die vroeger heel gewoon waren maar nu verdrongen zijn door commercieel interessantere soorten. De boomgaard is herplant met enkele van die oude rassen, zoals suikerpeer, claps, cox, elstar, rode boskoop, triomf de menne en kruidenierspeer.

Middels een legaat van de heer W.A. Wilten uit Zutphen is het terrein in 2001 uitgebreid met een bosje met twee zomerhuisjes.