Landgoed Petrea

De Woldberg is het noordelijkste puntje van de stuwwal van de Veluwe. Het heuvelachtige gebied is pas laat in de geschiedenis bebost geraakt.

Locatie

Wapenvelder Zand
8191 KD Wapenveld

Regio Veluwe - Gemeente Heerde
Verworven 1968 - Oppervlakte 458 ha

Voorzieningen

Wandelen, fietsen, paardrijden

Over de onverharde zandpaden van Petrea is het heerlijk dwalen. Maar in het gebied zijn ook twee duidelijk aangegeven wandelroutes uitgezet. Er zijn ook fietspaden en ruiterroutes.

De gele wandelroute is 1,5 km en de rode wandelroute is 6 kilometer lang. Ze zijn te combineren tot een tocht van 7,5 kilometer.

De gele route start in het hondenlosloopgebied (Molenweg / Grote Weg / Wapenvelderzand), waar baasjes hun hond lekker kunnen laten rennen. Er is een klein deel van de route waar de hond wel aangelijnd moet zijn. Op onze borden staan aangegeven waar ze los mogen en waar ze aangelijnd moeten zijn.
De rode route voert over een hoog gedeelte van de hei, wat een prachtig uitzicht biedt. Deze route voert niet meer door het hondenlosloopgebied.

Fietsen en paardrijden
Verschillende fiets- en ruiterroutes doorkruisen het landgoed. Bij de parkeerplaats aan de Molenweg in Wapenveld begint een ATB-route. De paden lopen langs de randen van het rustgebied voor het wild. Hier is de kans om wild te zien het grootst.

Klompenpad

Door Petrea loopt klompenpad het Paddenpad.

Dieren

Op Petrea komen veel diersoorten voor die kenmerkend zijn voor naaldbos en hei. Er is een rustgebied voor het wild. Dat kan via een ecoduct over de A50 rondtrekken.

In het bos vinden we vogels zoals de zwarte mees, kuifmees en het vuurgoudhaantje. Ook veel roofvogels broeden in het gebied. De zwarte en groene specht, gekraagde roodstaart en geelgors hebben hier hun leefgebied.

Zoogdieren en reptielen
In de bossen leven wilde zwijnen en reeën. Ook de boommarter komt hier voor. Op de heide zijn onder meer de levendbarende hagedis, hazelworm en zandhagedis te vinden.

Ecoduct
Over de A50 loopt een ecoduct, Tolhuis. Dat is in 2011 aangelegd. Dieren kunnen nu vanaf de Veluwe de rijke voedselgronden langs de IJssel bereiken. Wilde zwijnen, reeën en edelherten profiteren hiervan, maar ook veel kleinere diersoorten. Rond het ecoduct ligt rustgebied. Er loopt een fietspad langs, de kans om wild te zien is groot.

Boslandschap

Het landgoed Petrea bij Heerde is een echt Veluws boslandschap. Het is een groot gebied op de flanken van de Woldberg. Het bestaat vooral uit naaldbos met enkele heidevelden.

Het is prachtig afwisselend wandel- en fietsgebied. Behalve naaldbos en heide zijn er eiken- en beukenlanen en een spontaan gegroeid berken-dennenbos. Er leven wilde zwijnen, reeën en veel vogelsoorten.

Hoeve Petrea
Midden in het terrein ligt voormalig boerderij Petrea. De hoeve is in 1850 gebouwd voor de toenmalige eigenaar, de bekende weerkundige Buys Ballot. De boerderij vormt met een vierkant stuk grasland een fraai contrast met het omringende bos.

Woldberg
Op landgoed Petrea zijn interessante sporen van het verleden te vinden. In de voorlaatste ijstijd heeft landijs een heuvel opgestuwd: de Woldberg. Op de zandpaden ligt hier en daar grind, een overblijfsel uit de ijstijd.

Geschiedenis

Op het landgoed liggen hoge heuvels. De Witte Berg, de Hooge Berg en de Filipsberg. Vanaf de heide op de Hooge Berg heb je een weids uitzicht in oostelijke richting.

Buys Ballot
Landgoed Petrea was ooit van de hertog van Gelre. Rond 1850 werd het gekocht door de bekende weerkundige Christophorus Buys Ballot. Hij liet de boerderij ‘Petrea’ bouwen. De naam komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor steen, ‘petra’. Buys Ballot wilde uit het hier aanwezige leem baksteen maken.

Bebossing
In 1903 kocht J.E. van der Meulen het landgoed van Buys Ballot. Hij bouwde een villa aan de Rijksweg. Die is nu nog te zien vanaf de oude rijksweg Apeldoorn-Hattem. Van der Meulen liet Petrea bebossen. Zijn zoon liet het in 1968 na aan Geldersch Landschap. Het is het grootste legaat dat we ooit kregen.

Beheer

Onze doelstelling is het in stand houden van dit typische Veluws boslandschap, met enkele natuurlijke en cultuurhistorische elementen, zoals de populaties dennenorchissen, het bosreservaat, de paraboolduinen en de voormalige boerderij Petrea met parkbos en landbouwgronden.

Bijzondere waarden
Petrea bevindt zich op de stuwwal van de Noordwest-Veluwe, die van internationaal belang is. Het oostelijk deel van het gebied ligt op de Render- en Kamperklippen. Deze bestaan uit een zeer langgerekt systeem van paraboolduinen die samen een lengteduin vormen van ongeveer 20 kilometer. Bijzonder is dat hier twee grote groeiplaatsen van de dennenorchis (nationaal belangrijk) voorkomen. Met deze plant wordt in het beheer nadrukkelijk rekening gehouden.
Rondom de voormalige boerderij Petrea liggen nog een parkaanleg en landbouwgronden. Petrea is gebruikt voor leemwinning; er zijn resten gevonden van leemkuilen en ovens.
Sinds het ecoduct Tolhuis over de A50 gereed is, heeft het edelhert Petrea weten te vinden. De soort vormt hier nu een permanente populatie, naast het damhert. Daarnaast leven er andere internationaal belangrijke dieren, zoals de boommarter, heikikker, kamsalamander en zandhagedis.
De bosbouwkundige productiewaarde van Petrea is gemiddeld. Het grootste deel van Petrea bestaat uit opstanden van grove den. Daarnaast bevinden zich er opstanden van eik, berk, Japanse lariks en douglas. Het zuidelijke deel van het bos is een GLK-bosreservaat (37 ha).

Beheer
Ons bosbeheer is gericht op de duurzame productie van kwaliteitshout, met respect voor de aanwezige natuurwaarden en cultuurhistorische waarden. Dit houdt in dat we onder andere rekening houden met het voorkomen van de dennenorchis en andere beschermde soorten. Rondom boerderij Petrea beheren we het bos meer als parkbos; leemkuilen en andere cultuurhistorische relicten worden ontzien. In het bosreservaat wordt in principe geen beheer uitgevoerd; hier kan het bos zich ongestoord ontwikkelen. De heideterreinen houden we open. De heideverbindingen worden onderzocht in het kader van kwaliteitsverbetering heidehabitats. Het graslandperceel verhuren we voor hobbymatig gebruik.


Meer lezen? Klik hier om de volledige beheervisie te lezen. Deze gaat niet alleen over Petrea, maar beschrijft de visie voor het terreincluster Hattemerpoort (Algemene Veen, Berghuizen, Hoenwaard, IJsselstein, Klooster Hulsbergen, Petrea, Vuursteenberg, Wiessenbergse Kolk).

Planten

Het bos bestaat voornamelijk uit grove den en andere naaldbomen. Hier groeit onder meer de wilde orchidee dennenorchis.

De plaatsen waar vroeger leem werd gewonnen zijn nog goed herkenbaar. Hier zijn boomsoorten aangeplant die een wat voedselrijkere bodem verlangen zoals eik, beuk, of Douglas. In het loofbos is de soortenrijkdom groter.

Bijzonderheden
Tussen de kraaiheidestruik, bosbessen en de grassoort bochtige smele komen enkele bijzonderheden voor. Zoals de veelbloemige salomonszegel, grote wolfsklauw of het rondbladig wintergroen. Ook groeit plaatselijk de hengel. Dit is een halfparasiet die voedsel onttrekt aan de wortels van grassen.