Heikamp

Heikamp is een bosgebied van ecologisch belang, want het vormt een verbindingszone voor een grote populatie zandhagedissen. Het heeft ook historische waarde, want er zijn overblijfselen te zien van een voormalige Duitse basis.

Locatie

Koningsweg
6816 TD Schaarsbergen

Regio Veluwe - Gemeente Schaarsbergen
Verworven 2008 - Oppervlakte 42 ha

Voorzieningen

Geschiedenis

De omgeving van Heikamp is waarschijnlijk al vroeg bewoond geweest. Vlakbij liggen namelijk rijen grafheuvels. De afgelopen eeuwen maakte Heikamp deel uit van een heidegebied, waarover enkele eeuwenoude wegen over de Veluwe lagen, zoals de Harderwijkerweg en de latere koningswegen.

FLAK-stelling
Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd op Heikamp een groot Duits complex met luchtafweergeschut aangelegd ter verdediging van het militaire vliegveld Deelen. Na de oorlog werden de barakken, kantoorgebouwen, munitiedepots en geschutsopstelplaatsen ontmanteld en werd de heide grotendeels bebost. Restanten van deze zogenoemde FLAK-stelling (Flugabwehrkanone) zijn echter nog steeds zichtbaar. Een grote Amerikaanse eik markeert de vroegere ingang van het complex.

Natuurgebied

Heikamp is een bosgebied met grove den, lariks, berk en eik. De bosstructuur is gevarieerd, in gelaagdheid, in leeftijd en in soorten. Het is een relatief jong bos, dat rond 1960 is aangelegd op een heideterrein met vliegdennen. Er staan nog oude vliegdennen die dateren van vóór de bosaanleg. Het bijzondere aan Heikamp is dat het bos voor een deel is beheerd door middel van coulissenkap.

Coulissenkap
Bij coulissenkap worden er strookgewijs banen geveld waarbij de breedte van deze stroken ongeveer gelijk is aan die van de stroken waarop de bomen blijven staan. Op de open stroken worden nieuwe boompjes aangeplant. Na een aantal jaren worden de oude stroken geveld en opnieuw beplant. Dit type bosaanleg en beheer is nu niet meer gebruikelijk. We hebben ervoor gekozen om deze coulissenkap vanuit cultuurhistorisch oogpunt voort te zetten.

Dieren

Er komen verschillende soorten zoogdieren voor, waaronder de boommarter en de das; er is ook een dassenburcht op het terrein. Verder leven er belangrijke vogelsoorten. Ook komen er dag- en nachtvlinders voor, zoals het groentje, een typische heidesoort.
Het gebied is echter vooral belangrijk voor amfibieën en reptielen. De adder, levendbarende hagedis, ringslang, hazelworm en de zandhagedis – ze hebben allemaal de Heikamp als leefgebied.

Zandhagedis
Tussen 2009 en 2011 hebben we een nieuw leefgebied voor de zandhagedis gecreëerd op Heikamp. Voor deze bodembewoner is 2,5 hectare bos verwijderd. Er is een verbinding gemaakt met het leefgebied in Het Nationale Park De Hoge Veluwe door middel van een faunatunnel onder de N311. Deze is geschikt voor reptielen en kleine tot middelgrote zoogdieren en wordt beheerd door de provincie Gelderland. Er zijn ook migratiemogelijkheden via de bermen van de A12 ingericht.

Beheer

Ons beheer is erop gericht om het cultuurhistorisch karakter van de restanten van het Duitse luchtafweergeschut (FLAK-stelling) uit de Tweede Wereldoorlog en het omringende bos te behouden, te versterken en zichtbaar te maken. Ook willen we de migratiemogelijkheden van de zandhagedis in dit gebied versterken.

Bijzondere waarden
Heikamp ligt op de grootste ijssmeltwaaier van ons land. Er zijn verschillende belangrijke vegetatietypen aanwezig, waaronder de vogelpootjes-associatie. Ook groeien er nationaal belangrijke plantensoorten, zoals het hondsviooltje en veldkruidkers. Er leven dassen, boommarters, dag- en nachtvlinders en bijzondere vogels, waaronder de duinpieper. Het gebied is vooral belangrijk voor de zandhagedis. Heikamp vormt namelijk een verbindingszone (corridor) voor de grote populatie zandhagedissen die leeft in Het Nationale Park De Hoge Veluwe.
De cultuurhistorische waarden liggen vooral in de restanten van het Duitse luchtafweergeschut (FLAK-stelling). Daarnaast is het dubbele tracé van de Oude Harderwijkerweg interessant. De bosstructuur op Heikamp is gevarieerd. Bijzonder is dat het bos voor een deel is beheerd door middel van coulissenkap.

Beheer in een notendop
Ons beheer is erop gericht om het cultuurhistorisch karakter van de FLAK-stelling en het omringende bos te behouden, te versterken en zichtbaar te maken. Bij deze stelling horen ook enkele markante bomen, zoals de Amerikaanse eik bij de ingang van het complex. Ook deze willen we zo lang mogelijk behouden. Daarnaast richt ons beheer zich op het versterken van de migratiemogelijkheden van de zandhagedis in de corridor.

Coulissenkap
Verder zetten we vanuit cultuurhistorisch oogpunt in het bos de coulissenkap voort en oogsten we het hout op duurzame wijze. De Amerikaanse eiken laten we staan omdat ze in dit gebied onderdeel zijn van de cultuurhistorische waarden; de Amerikaanse vogelkers bestrijden we wel.
De laan langs het oude traject van de Harderwijkerweg houden we in stand. We proberen te voorkomen dat het opschietende bos de laan in komt.


Meer lezen? Klik hier om de volledige beheervisie te lezen.