De Witjes van Verwolde

Huis Verwolde heeft zes bijzondere interieurschilderingen. Het zijn zogenaamde ‘witjes’ of grisailles. Vijf van deze schilderingen zijn te vinden in de zaal. Drie stukken zijn als bovendeurstukken boven de deuropeningen geplaatst. Twee ronde medaillons zijn te vinden boven de schouwpartij en boven een metershoge spiegel. Vastgezet met enorme achttiende-eeuwse nagels zijn ze opgenomen in de interieurdecoratie van de grote zaal, als behangselschilderingen. Indrukwekkend is dat ze daar de muur decoreren sinds de bouw van het edelmanshuis in de periode 1775 – 1777. Het zesde witje dateert van later datum en is boven de schouw in de logeerkamer geplaatst. Alle zes zijn ze hoognodig toe aan restauratie. Een omvangrijk project waarmee Geldersch Landschap & Kasteelen in januari 2016 is begonnen.

De witjes zijn schilderingen die een 3D afbeelding imiteren en zijn typisch 18de-eeuws omdat ze in lichte wit- en grijstinten zijn geschilderd. In die tijd wilde men meer licht in het interieur brengen, door grotere ramen, spiegels en deze lichte schilderijen. De naam ‘witjes’ verwijst naar Jacob de Wit, een schilder die specialist was in dit genre. Vandaar de naamgeving. Witjes komen ook voor op andere plekken in Nederland, vooral in de Amsterdamse grachtengordel

Restauratie hard nodig

De witjes van Verwolde zijn in slechte staat. Om ze te behouden, en ervoor te zorgen dat ze nog jaren te bewonderen zijn, moeten ze gerestaureerd worden. Voor het eerst kunnen we herstel combineren met uitvoerig materiaaltechnisch onderzoek. Het ontstaansproces van de schilderingen en de verouderingsverschijnselen worden onderzocht. Ook de effecten van lichtinval, plaatsing tegen een binnen- of buitenmuur en eventuele verschillen in gebruikte materialen en technieken worden onderzocht en afgezet tegen de veroudering.

De restauratie begint met een uitgebreide conditieopname. Vervolgens gaat de houtrestaurateur aan de slag om het gruis tussen doek en spanraam te verwijderen en de doeken van de ramen af te nemen. De geschilderde doeken kunnen vervolgens naar de schilderijenrestaurator. Bijzonder is dat we het 18e-eeuwse, originele raamwerk waar het doek op gespannen zit, ook gaan restaureren. Vaak wordt het raamwerk bij een restauratie van dergelijke interieurschilderingen compleet vervangen. GLK wil de originele raamwerken echter graag behouden.

Moderne restauratie en oude ambachten

De combinatie van moderne en oude techniek maakt elke restauratie bijzonder. En een gerestaureerd schilderij moet blijven passen in de ruimte waar het voor gemaakt is. Dit betekent dat tijdens het herstelproces verschillende afwegingen moeten worden gemaakt. We willen voorkomen dat de schilderingen er ‘zo goed als nieuw’ gaan uitzien. Maar ze moeten wel constructief dusdanig in orde worden gemaakt dat ze veilig de toekomst tegemoet kunnen. De restauratie zal ongeveer twee jaar duren. Alle zes de schilderingen restaureren we tegelijk. Dat is veel effectiever en daardoor minder kostbaar dan één voor één.

Restauratie zichtbaar

Op de plek van de schilderingen komen tijdens de restauratieperiode foto’s van de witjes te hangen. Tijdens de rondleidingen door huis Verwolde zal de bezoeker meer horen over de restauratie.

Bijdragen van het Prins Bernhard Cultuurfonds, Stichting de Roos-Gesink en een anoniem fonds maken de restauratie mogelijk.

x

Gratis magazine Mooi Gelderland

Mooi Gelderland is hét kleurrijke magazine van Geldersch Landschap & Kasteelen. Boordevol informatie over Gelderse natuur en cultuur, achtergrondverhalen en eropuit tips.

Vraag nu een gratis exemplaar aan.
Lees verder »

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring.

Niet meer tonen.