Van dik hout…

bomen

maandag 06 maart 2017 bosbeheer

Onlangs nam ik deel aan een excursie over de Rolbaan bij Schaarsbergen, waar al het hout lag uitgestald voor de jaarlijkse Nederlandse Rondhoutveiling. Een imposante verzameling stammen, sommige statig recht, andere zo gekronkeld dat je je niet kunt voorstellen dat daar een mooi product van te maken valt.
En toch heeft elke stam z’n eigen kwaliteiten. De grote jongens worden zaaghout van hoge kwaliteit. De kleinere kronkels worden misschien een kunstobject. Of ze worden exclusief fineer vanwege de bijzondere kleur of tekening van het hout. Hoe dan ook: elk stuk hout dat hier ligt, vindt straks zijn weg naar een koper die er een specifiek doel mee voor ogen heeft.

Alles in één
Al lopende langs als die stammen denk ik terug aan het project 1boom, waarin men liet zien wat je allemaal kunt maken uit één boom. Een heleboel kan ik je vertellen! In een bos of park vormen bomen een groeiplaats voor planten en dieren. Ze bepalen het uitzicht en de beleving voor mensen. Als de boom afsterft, kan deze nog steeds een thuisbasis bieden voor talloze insecten en schimmels. Maar ook als we de boom vellen, zijn er nog ontzettend veel gebruiksmogelijkheden. Die geven de boom als het ware een tweede, derde, vierde leven. Houtproducten gaan niet alleen ontzettend lang mee, maar kunnen ook vele malen gerecycled worden tot nieuwe producten. Daarmee wordt de levensduur van één boom, in al zijn hoedanigheden, oneindig lang! Hoe gaaf is dat?

Bomen inspireren
Zo’n middag hout bekijken en nadenken over allerlei toepassingen vind ik niet alleen zelf heel boeiend, maar het geeft me ook inspiratie voor het nieuwe bosbeleid dat we bij GLK aan het ontwikkelen zijn. Bossen hebben op heel veel manieren betekenis. Als ecosysteem, als cultuurhistorisch ‘archief’, als uniek landschap, als leverancier van grondstoffen (direct en indirect) en als bron van inspiratie op allerlei manieren. In ons bosbeleid en –beheer proberen we recht te doen aan al die betekenissen van bos en een koers uit te zetten om die betekenissen ook voor de toekomst te behouden. We kijken daarbij dus niet alleen naar wat het bos uit zichzelf betekent, maar ook naar wat het bos ons te bieden heeft als leverancier van grondstoffen, zoals hout. En hoe we daar op een verstandige manier mee om kunnen gaan. Áls we oogsten, doen we dit vanzelfsprekend volgens de principes van duurzaamheid. Vervolgens willen we ook graag dat de verkregen grondstof duurzaam wordt toegepast en daarmee zo lang mogelijk ‘in de keten’ blijft. Dat sluit dan weer mooi aan bij de rondhoutveiling.

Op waarde geschat?
Van de excursieleider hoor ik dat bijzonder hout nog vaak als kachelhout verkocht wordt of mee de versnipperaar in gaat. Terwijl het ook naar een rondhoutveiling kan worden gebracht. Daar komen ook mensen op af die juist op zoek zijn naar hout met een bijzondere vorm of verkleuring. Ogenschijnlijke imperfectie kan er dan juist voor zorgen dat het hout meer waard wordt. Mooie voorbeelden van dat soort hout zijn ook dit jaar op de veiling aanwezig, zoals het vergroeide onderste deel van een Douglas (links), de dunne stammen van Goudenregen, Sering en Kiwi (midden) en Taxus (rechts). Dat zulk ‘gek’ hout nog vaak rechtstreeks in de kachel belandt, komt deels door onwetendheid. Zonde!

Naar de veiling
GLK brengt elk jaar een aantal van haar mooiste en meest bijzondere stammen naar de houtveiling. Op die manier willen ook wij bijdragen aan hoogwaardige toepassingen van hout en het verlengen van de houtketen. We brengen niet alleen maar ‘zware jongens’ in, zoals eik, beuk en douglas, maar ook minder gangbare houtsoorten. In onze parken en tuinen staan heel wat bijzondere en exotische bomen, die we het liefst zo lang mogelijk behouden. Soms moet er toch een boom geveld worden, omdat het bijvoorbeeld vanuit veiligheidsoogpunt niet verantwoord is de boom nog langer te laten staan.

Wie houdt er van geel?
Zo’n situatie zorgt dit jaar voor een primeur. Er ligt namelijk voor het eerst een stam geelhout op de veiling. De Cladrastis kentukea is zo exotisch dat zelfs menig houtkenner in de excursiegroep er nog nooit van gehoord had. De boom komt uit het arboretum van Bruggelen en moest daar helaas verwijderd worden nadat hij in een storm omgewaaid was. Het hout is direct na doorzagen knalgeel, vandaar de naam geelhout. Ik probeer me dan meteen voor te stellen wat je met een beetje creativiteit zou kunnen maken van dit bijzondere stuk hout. Het is een stam van 1,6 meter lang, met in totaal zo’n 0,05 m3 volume. Een tafelblad? Bijzondere sierraden? Of misschien wel een frame met ingelegd hout voor zo’n grote, statige spiegel… Als je van de bijzondere gele tint houdt, zijn de mogelijkheden eindeloos. Wie biedt? Ik hoop in elk geval dat ‘ons’ geelhout iemand inspireert en dat daarmee dit stukje geschiedenis uit Bruggelen nog heel lang voortleeft!

Meer weten?
GLK-terrein Bruggelen
Nederlandse Rondhoutveiling
1boom

Renske Terhürne
Renske houdt als beleidsmedewerker een vinger aan de pols bij ontwikkelingen in groene wet- en regelgeving. Ze zet zich in voor de kwaliteit van beheer en samenwerking tussen GLK en verschillende (groene) partners. Ze blogt over wat haar tijdens deze werkzaamheden opvalt en inspireert.

x

Gratis magazine Mooi Gelderland

Mooi Gelderland is hét kleurrijke magazine van Geldersch Landschap & Kasteelen. Boordevol informatie over Gelderse natuur en cultuur, achtergrondverhalen en eropuit tips.

Vraag nu een gratis exemplaar aan.
Lees verder »

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring.

Niet meer tonen.